LỜI ĐỀ TỰA
Nếu như bạn mong muốn giao tiếp tiếng Anh thành thạo, chuyên nghiệp
từ 3 tới 6 tháng thì cuốn sách này sẽ làm bạn thất vọng. Thực tế cho thấy
chưa có ai mới bắt đầu học tiếng Anh có thể giao tiếp được trôi chảy trong
thời gian từ 3 – 6 tháng. Đó là ảo tưởng. Nhưng nếu như bạn đang tìm kiếm
làm như thế nào có thể sử dụng tiếng Anh giao tiếp thành thạo, chuyên
nghiệp trong 1 năm tới thì xin chúc mừng bạn. Tôi tin rằng những bí mật
được tiết lộ trong cuốn sách này sẽ làm bạn thỏa mãn với điều đó.
Có rất nhiều người học tiếng Anh lâu năm nhưng vẫn không giao tiếp
được. Có những người học tiếng Anh tại các trung tâm khác nhau nhưng vẫn
không giao tiếp được. Hầu hết chúng ta học ngoại ngữ gần 12 năm cũng
không giao tiếp được. Phải chăng có điều gì đó mà những người chúng ta
còn thiếu?
Cuốn sách này sẽ chỉ ra cho bạn thấy yếu tố then chốt để thành công với
tiếng Anh. Nó không phải là phương pháp học, nó cũng không phải là môi
trường, cũng không phải là đối tác ..
Tuy nhiên trong bất kỳ cuộc thi hay cuộc chơi nào cũng vậy cả, thường
chỉ có 5% là những người xuất sắc vượt trội và đạt được những thành tích
đáng ngưỡng mộ. Chính vì vậy bạn có quyền lựa chọn, ở khu vực 95% hay
5% là do bạn quyết định. Rất nhiều người đọc cuốn sách này. Nhưng 95%
mọi người không đọc hết nó và đó chính là cách mà những người đó đã thất
bại. Bởi vì cách mà họ bỏ cuộc trong một cuộc thi nhỏ là đọc hết một cuốn
sách này thì đó cũng chính là cách họ bỏ cuộc trong hành trình học tiếng
anh. Nhưng tôi tin, bạn sẽ lựa chọn đứng vào top 5% những người xuất sắc
nhất , phải không nào?
Nếu như bạn đã sẵn sàng để sử dụng tiếng Anh trong 1 năm tới thì tôi tin
chắc rằng đây chính là quyển sách quan trọng nhất mà bạn cần đọc. Hãy đọc,
tin tưởng và thực hành. Tôi tin rằng bạn sẽ đạt được những kết quả kỳ diệu
trong 1 năm tới.

Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

LỜI GIỚI THIỆU
Xin chào bạn, tôi là Nguyễn Thị Hà Bắc. Năm nay tôi 23 tuổi, tôi là cựu
sinh viên đại học Ngoại thương (2011-2015), khoa Tiếng Anh thương mại
(K50). Công việc chính hiện tại của tôi là thông dịch cho các khoá học của
các diễn giả nước ngoài. Tôi đã làm thông dịch viên được 3 năm và giảng
dạy tiếng Anh được 1,5 năm. Tiếng Anh luôn là niềm cảm hứng say mê bất
tận trong tôi.
Tôi cũng đã từng như các bạn, cũng đã từng “một thời” vật lộn với tiếng Anh
và khổ sở vì nó. Cho đến tận khi bước chân vào giảng đường Đại học năm
nhất, tôi mới phát hiện ra là từ trước giờ “vốn liếng tiếng Anh” của mình
không thể sử dụng được, do học theo các phương pháp không hiệu quả từ
trước tới giờ.
Trong quá trình tác nghiệp, rất nhiều anh/chị đã hỏi tôi làm như thế nào để
học tiếng Anh được hiệu quả, tôi cũng đã chia sẻ với khá nhiều người con
đường tự học hiệu quả, và rồi càng ngày càng có nhiều người hỏi. Các lớp
học được mở ra trong năm 2015 không đủ đáp ứng vì tôi chỉ có một mình
nhưng số người muốn học thì lại quá nhiều. Chính vì thế, tôi đã chọn cách
viết cuốn sách này để phần nào có thể giúp được các bạn đi đúng hướng hơn
trong việc học. Những điều trong cuốn sách này là tổng hợp của những năm
tháng tự mày mò tìm các cách học hiệu quả từ những người thầy về ngôn
ngữ, cũng như trải nghiệm học cá nhân tự đúc rút và những kiến thức bổ
sung từ các lớp học tôi có tham gia thông dịch.
Tôi xin cảm ơn các thầy cô khoa tiếng Anh Thương mại trường Đại học
Ngoại thương Hà Nội. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Giáo sư, thầy Lê
Khánh Bằng đã giúp tôi được học về phương pháp Tự học Ngoại ngữ hiệu
quả bằng phương pháp thiền.
Tôi xin cảm ơn tiến sỹ AJ Hoge, Steve Kaufman, và nhiều nhà ngôn học
khác vì đã đóng góp những nghiên cứu quan trọng về việc học ngoại ngữ
hiệu quả.
Lời cuối cùng tôi xin cảm ơn các bạn, chính các bạn là nguồn động lực
cho tôi để tôi hoàn thành cuốn sách đầu tiên này.

Nguyên tắc quan trọng: Thái độ học quan trọng hơn
tất cả
Thật là không ngoa khi phóng đại tầm quan trọng của yếu tố “thái độ” của
người học. Thực chất đây chính là yếu tố quyết định sự thành công của việc
học ngoại ngữ. Bạn có yêu thích thứ tiếng mình đang học không? Bạn có

nghĩ rằng mình có thể thành công hay không? Bạn có đang thấy chính mình
là người nói tiếng Anh trôi chảy không? Bạn có phải là một người học độc
lập không? Đây là những yếu tố quan trọng để đánh giá sự thành công của
việc học ngôn ngữ.
Nếu như tất cả câu trả lời của bạn là có thì thật may mắn tôi tin chắc rằng
bạn sẽ sử dụng được tiếng Anh thành thạo và chuyên nghiệp trong thời gian
tới.
Hãy nhớ rằng thái độ học ngoại ngữ mới là điều quan trọng nhất. Khi bạn
có một thái độ học đúng đắn như sự tập trung, sự yêu thích, sự vui vẻ, sự độc
lập thì bạn đã thành công phần lớn rồi.

Nguyên tắc quan trọng: Học ngôn ngữ không liên
quan đến tài năng bẩm sinh
Có những người học nhanh hơn người khác. Có một số người phát âm tốt
hơn. Tại sao lại như vậy? Tôi càng ngày càng được thuyết phục rằng vấn đề
nằm ở thái độ của người học chứ không phải tài năng. Gần như tất cả những
người học ngoại ngữ tốt đều có điểm chung. Họ không sợ hãi, họ có thể
buông bỏ những thứ không cần thiết (sự xấu hổ, cấu trúc câu khác so với
tiếng mẹ đẻ…) Họ không đặt nhiều câu hỏi rằng tại sao tiếng Anh lại được
diễn đạt như thế này mà không phải thế khác, tại sao tính từ lại đứng trước
danh từ, hay những câu hỏi đại loại như vậy.
Tôi không chắc rằng thái độ này thì có dạy được cho người khác hay
không. Nhưng tôi tin rằng một người thầy giỏi có thể truyền cảm hứng để
học trò có được thái độ như thế này. Khi công tắc chính đã được bật thì mọi
thứ về sau sẽ thật dễ dàng (thái độ khai thông thì học gì cũng vào). Đương
nhiên việc học theo các phương pháp học hiệu quả cũng vẫn quan trọng. Tôi
sẽ trình bày về phương pháp học ở những phần tiếp theo.
Trên thế giới có khoảng 1.000.000.000 người sử dụng được tiếng anh
thành thạo. Vậy tất cả họ đều có tài năng bẩm sinh sao. Tất nhiên là không
rồi.
Tôi muốn nhấn mạnh rằng việc học ngôn ngữ hoàn toàn không liên quan
đến tài năng bẩm sinh. Tất cả là do sự luyện tập mà thành công.

Nguyên tắc quan trọng: Càng tự do càng tốt
Stephen Krashen là người đã có ảnh hướng lớn đến cách tôi tiếp cận cũng
như học ngoại ngữ, đã từng nói rằng mục tiêu chính của người dạy ngoại

ngữ là tạo điều kiện để học trò có thể trở thành người học độc lập. Người học
càng độc lập bao nhiêu, kết quả nhận được càng xứng đáng bấy nhiêu và
chính họ sẽ nhận ra rằng sự độc lập chính
là chìa khoá để học ngoại ngữ thành công.
Tự do ở đây có thể hiểu theo nhiều nghĩa. Người học phải nỗ lực để trở
nên càng độc lập càng tốt, để không bị phụ thuộc vào những lời giải thích
của giáo viên, độc lập khỏi những bài khoá trong sách giáo khoa, độc lập
khỏi lớp học ngoại ngữ. Đương nhiên thì giáo viên là người có vai trò dẫn
dắt, giải đáp thắc mắc, khuyến khích động viên chúng ta và thi thoảng giải
thích thêm về thứ tiếng chúng ta đang học. Nhưng vai trò đó càng bé nhỏ bao
nhiêu càng tốt, người học phải là trọng tâm!
The learner needs to be free of prejudice. I remember when I started
learning Chinese, I had another Canadian learning with me. When he
discovered that in Chinese the structure for saying
Người học nên tự do chọn lựa mình muốn học tài liệu nào, chọn từ hay
cụm từ nào để học, hay tự chọn hoạt động học mà phù hợp với tâm trạng của
mình và đa dạng hoá các hình thức học theo ý muốn của mình.
Phương pháp học hay kĩ thuật học nào mà đem đến cho người học sự tự
do tối đa thì chính là cách học hiệu quả nhất. Cách học này chính là NGHE
và ĐỌC. Một cuốn sách hay máy phát mp3 player tuy nhỏ nhắn xinh xắn
nhưng lại là những công cụ học ngoại ngữ cực kì hiệu quả và đầy sức mạnh.
Chúng ta có thể đem chúng đi bất cứ đâu
và sử dụng chúng bất cứ khi nào ta muốn. Như vậy chúng ta sẽ không bị phụ
thuộc vào việc tìm người bản xứ để trò chuyện cùng họ. Thậm chí là có rất
nhiều người bản xứ ở xung quanh, nhưng không chắc rằng họ có hứng thú
nói chuyện với chúng ta hay không vì nhiều khi chúng ta cảm thấy bí chủ đề
khi nói chuyện với họ hoặc họ không thích thứ mà ta thích. Như vậy việc
học sẽ rất bị phụ thuộc vào yếu tố bên ngoài. Nếu trò chuyện với người bản
xứ và việc đó bạn cảm thấy yêu thích và tận hưởng nó thì cũng được thôi
không sao cả nhưng điều này là không cần thiết bởi vì không phải lúc nào họ
cũng sẵn sàng trò chuyện với chúng ta. Còn sách và mp3 thì lúc nào chúng ta
cũng có thể chủ động dùng bất cứ lúc nào. Chúng ta có thể chọn đọc cái gì,
nghe cái gì, khi nào nghe, khi nào đọc, tất cả đều rất chủ động, thậm chí
nghe lại, đọc lại nhiều lần. Sự tiếp xúc và đắm mình trong nhiều cụm từ, âm
thanh của ngôn ngữ đang được đọc và lúc nào cũng bên mình như vậy, nó
khiến việc học của chúng ta trở nên tự do!

Nguyên tắc quan trọng: Đảm bảo quá trình học cần

vui vẻ
Tôi thường chứng kiến những người cảm thấy “phải” học ngoại ngữ để
xin việc dễ hơn, hay thi một cái chứng chỉ để ra trường. Những người này
phải vật lộn rất khổ sở. Họ học nhưng bế tắc, căng thẳng, giống như đâm đầu
vào tường vậy! Họ không thể đạt được sự trôi chảy và thoải mái khi nói hay
kết quả mà họ mong muốn, họ học theo “thị hiếu”, họ theo đuổi những mục
tiêu không cần thiết, họ không biết mình thích học cái gì.
Những người tận hưởng quá trình học ngoại ngữ thì kết quả thường tốt
hơn. Họ thâm chí không cần môi trường tiếng Anh để có thể giỏi. Đây là
những người tận hưởng việc học nghe và học đọc một mình, tận hưởng việc
khám phá ngôn ngữ, lịch sử cũng như văn hoá và vẻ đẹp của thứ tiếng họ
dang học. Những người này thường đạt kết quả tốt không thành vấn đề họ
học tiếng Anh ở đâu, ở Việt Nam hay ở nước ngoài.

Nguyên tắc quan trọng: Luôn luôn có thời gian để
học tiếng Anh
Mỗi người học phải chủ động sắp xếp thời gian để dành cho việc học tiếng
Anh. Bạn tập trung nhiều thời gian vào việc gì thì việc đó đơm hoa kết trái,
đó là quy luật của tự nhiên. Bạn không thể trồng cây đào nhưng mong nó ra
quả táo hay quả cam được. Nhưng thực tế nhiều người vẫn đang làm vậy, họ
dành nhiều thời gian cho facebook, bạn bè, đi chơi, họ lấy lí do “bận công
việc”, …. Tất cả chỉ là sự biện minh cho một mong muốn không rõ ràng của
bạn. Hãy nhớ, để sử dụng được tiếng Anh thông dụng bạn cần học ít nhất 1
năm, và tiếng anh chuyên ngành phục vụ cho công việc thì bạn cần thêm từ 1
– 2 năm nữa tuỳ từng ngành. Mỗi ngày con số ước lượng trung bình để bạn
đạt được mục tiêu như trên là bạn sẽ phải dành 2h học. (Hoặc học xen kẽ
mỗi ngày một ít, 1 tuần hoặc 1 tháng học cao độ trong nhiều tiếng. Đây là
chiến lược học mà tôi có đề cập ở phần chiến lược học tăng tốc. Nói cách
khác, tiếng Anh trong một khoảng thời gian nào đó phải là mục tiêu ưu tiên
trong tất cả mọi việc bạn làm, có như vậy thì kết quả đạt được mới tương
xứng với mong muốn của bạn.

Nguyên tắc quan trọng: Chấp nhận sự không chắc
chắn
Để trở thành người học ngoại ngữ hiệu quả bạn phải biết chấp nhận sự

“không chắc chắn”. Bạn phải chấp nhận sự thật rằng sẽ luôn luôn có vài từ
bạn không hiểu hết, và có thể có những từ bạn phát âm sai hay một vài chỗ
ngữ pháp khó hiểu. Sẽ có lúc bạn không diễn đạt được hết ý mình, hoặc
không diễn đạt được rõ ràng và tinh tế theo cách mà bạn muốn.
Một khi bạn chấp nhận những điều này là một phần của quá trình học
ngoại ngữ thì bạn sẽ đi được hết con đường của mình. Nếu bạn tận hưởng
được hành trình và trải nghiệm học, bạn sẽ dễ dàng vượt qua được những thử
thách này và dần thấy chúng chỉ là những hạt cát nhỏ và không đáng bận
tâm, thì khi đó bạn sẽ rất thích việc học. Khi bạn yêu thích việc học ngoại
ngữ thì kết quả sẽ tiến bộ.
Sự tiến bộ của việc học ngoại ngữ diễn ra dần dần từng chút một và không
đồng đều nên chúng ta rất dễ bị chán nản. Chính vì vậy việc tận hưởng quá
trình học là một việc cực kì quan trọng, đặc biệt là người trưởng thành học
ngoại ngữ. Bạn càng học được nhiều từ tài liệu bạn yêu thích bao nhiêu thì
trải nghiệm học ngoại ngữ của bạn càng trở nên thích thú bấy nhiêu. Bạn
càng không bị ép phải nói hay viết chính xác thì càng tốt.
Chính vì thế tôi luôn tâm niệm rằng đừng mong chờ sự hoàn hảo từ bản
thân bạn, nhưng luôn luôn nỗ lực học hàng ngày để cải thiện. Học cách chấp
nhận sự “không chắc chắn” chính là một trong những nét hấp dẫn của việc
học ngôn ngữ.

Nguyên tắc quan trọng: Nói khi bạn cảm thấy muốn
nói
Thời điểm nào là tốt nhất để học nói? Có vài người thì ủng hộ việc nói
ngay ở giai đoạn mới bắt đầu. Tôi thì muốn cóp nhặt và hấp thụ ngôn ngữ
cộng với làm quen với ngôn ngữ bằng việc nghe và đọc trước quá trình học
nói diễn ra. Vậy ai mới là đúng? Câu trả lời với tôi luôn rõ ràng.
Đương nhiên thì bạn sẽ làm những gì bạn thích làm, không ai ngăn cấm gì
được. Kim chỉ nam xuyên suốt cho cả quá trình học là cần VUI VẺ để học.
Nếu vui bạn sẽ tiếp tục học hàng ngày và không nhàm chán. Tôi lúc nào
cũng ủng hộ triết lý học theo “understandable and interesting input” (bạn cần
nạp đủ ngôn ngữ đầu vào thú vị, phù hợp với trình độ - có thể hiểu được).

Nguyên tắc quan trọng: Tiếp nhận ngôn ngữ gián
tiếp

Kỹ năng về ngôn ngữ không giống như những kĩ năng khác trong cuộc
sống bởi ngôn ngữ được tiếp nhận phần lớn một cách thụ động (học gián
tiếp). Hàng ngày chúng ta nghe ngôn ngữ, đọc sách báo, v.v… chính sự tiếp
xúc này đã đem lại khả năng sử dụng ngôn ngữ. Chúng ta tiếp nhận ngôn
ngữ qua hoạt động đọc và nghe nhiều hơn là nói. Điều này thậm chí đúng
với cả tiếng mẹ đẻ của chúng ta, hay đúng với bất cứ thứ tiếng nào.
Trừ khi là chúng ta bị khuyết tật về cơ miệng còn đâu tất cả mọi người đều
tự học nói ngôn ngữ của mình. Một vài em nhỏ nói sớm hơn các em khác
nhưng rồi cuối cùng gần như tất cả các em đều nói được ngôn ngữ mẹ đẻ.
Chúng ta nói mà không cần phải làm bài tập hay ai giải thích gì về ngôn ngữ
cho chúng ta, và cũng không cần ai phải sửa lỗi! Chúng ta cũng không cần
phải có sách giáo khoa để học nói. Chúng ta cứ bắt chước những gì ta nghe
thấy, để ý các cấu trúc câu, cách diễn đạt, từ được sử dụng và sau đó ta sẽ
nói khi ta cảm thấy muốn nói, tất cả chúng ta đều đã làm như vậy. Mức độ
sử dụng ngôn ngữ của ta tốt đến đâu phụ thuộc rất nhiều vào mức độ tiếp xúc
của ta với ngôn ngữ nhiều hay ít, chứ không phải là khi ta bắt đầu học nói.
Điều tương tự đúng với việc học ngôn ngữ thứ hai, cụ thể ở đây là tiếng
Anh. Hầu hết thời gian chúng ta cần nghe và đọc tiếng Anh. Chúng ta không
cần ai dạy chúng ta nói tiếng Anh cả (không ai dạy ta tiếng mẹ đẻ ta vẫn tự
học để nói được). Đây là điều mà ta làm rất tự nhiên. Khi chúng ta có sự lặp
lại và để ý về cấu trúc câu, từ vựng, phát âm, dần dần trước lạ sau quen, bạn
sẽ cảm thấy mọi thứ sẽ trở nên tự nhiên từ từ, không phải vì ai đó cố nhồi
vào đầu chúng ta tất cả những thứ đó, mà bởi vì ta gặp chúng trong nhiều bối
cảnh thú vị khác nhau.
Đôi lúc chúng ta quá căng thẳng với việc học ngoại ngữ mà không biết
cách thả lỏng, thư giãn. Chúng ta coi việc học quá nghiêm túc.
I follow my inclinations. Sometimes I am more motivated to review new
words and phrases, sometimes I am more motivated to listen and read. I
never know when I will learn a word or language pattern. My brain seems to
just learn them on its own schedule, not on a schedule set out by a teacher or
a text book.
Tôi cứ làm theo những gì tôi cảm thấy muốn làm. Đôi lúc tôi thấy rằng
mình muốn xem lại các từ mới và các cụm từ, ví dụ câu đã được học. Có lúc
tôi lại chỉ muốn nghe và đọc. Tôi không biết chính xác khi nào tôi “đã học”
được một từ mới hay một cấu trúc mới, vấn đề là ở chỗ bộ não của con
người thật diệu kì, nó tự tiếp nhận tất cả những thứ đó vào lúc nó muốn, chứ
không theo lịch của giáo viên hay của một cuốn sách giáo trình nào cả.
Learning a language does require effort. But it is the effort of the learner
pushing on a slightly open door, pursuing things of interest. It is the pleasant

effort of passive learning.
Học ngoại ngữ cần nhiều nỗ lực. Những đó là nỗ lực theo đuổi học những
thứ mình thích, đó là niềm vui sướng của việc tiếp nhận ngôn ngữ một cách
gián tiếp hơn là ép mình vào các hoạt động bài tập không hiệu quả bạn vẫn
hay làm!

Chương 1: Ảo Tưởng Lớn Nhất Về Học Tiếng Anh
1.1 Tiếng Anh phải là ưu tiên số 1
Lầm tưởng lớn nhất của mọi người chính là MONG MUỐN giỏi tiếng
Anh! Tại sao tôi lại nói như vậy? Bởi vì, nếu bạn khao khát tiếng Anh như
hơi thở hàng ngày, thì bạn đã TỰ HỌC được từ lâu rồi! Những người thật sự
cần tiếng Anh cấp thiết lắm thì họ đã có đủ quyết tâm và tự mày mò, học
được và đang sử dụng trong công việc của họ rồi. Để nói được hay sử dụng
được tiếng Anh theo cách bạn mong muốn, điều đầu tiên cần làm đó là đặt
Tiếng Anh làm ưu tiên SỐ MỘT trong tất cả các mục tiêu trong cuộc sống
của bạn. Quy luật để đạt được một thứ gì đó thực ra rất đơn giản, đó là TẬP
TRUNG. Có nghĩa là bạn phải dồn toàn bộ sức lực, thời gian, mọi thứ cho
tiếng Anh, đến khi bạn đạt mục tiêu mới thôi. Tôi đang nói từ trải nghiệm cá
nhân của mình, không phải từ bất cứ sách vở nào cả. Sự thật là trong 2 – 3
năm đầu Đại học của mình, tôi không làm việc gì khác ngoài HỌC TIẾNG
ANH cả, thậm chí tôi chấp nhận điểm các môn khác thấp để đánh đổi thời
gian đó để học tiếng Anh. Các cụ có nói “ Một nghề cho chín còn hơn chín
nghề”. Tôi không ham hố giỏi tất cả các môn. Tuy nhiên, các bạn đang tự hỏi
trong đầu rằng vì chuyên ngành của tôi là Tiếng Anh nên mới áp dụng quy
luật này? Nó đúng trong mọi trường hợp! Nói nôm na, bạn vẫn phải ƯU
TIÊN hàng đầu cho Tiếng Anh trong một khoảng thời gian nhất định. Cái
này thuộc về chiến lược học, mà tôi sẽ nói ở chương cuối.

1.2 Xác định rõ mục tiêu
Trong quá trình tác nghiệp làm một người thông dịch, nhiều người cứ liên
tục hỏi tôi kinh nghiệm để học tốt tiếng Anh là gì. Và thật sự tôi không hề
ngần ngại để chia sẻ với họ, nhưng thời gian sau tôi phát hiện là chia sẻ của
mình không có ý nghĩa gì mấy với họ bởi vì khi tôi hỏi mục tiêu học tiếng
Anh của Anh/Chị là gì, họ đưa cho tôi nhưng câu trả lời cực kì mơ hồ kiểu
như: “Em muốn nói tiếng Anh trôi chảy”, “Chị muốn tăng điểm IELTS”,
“Anh muốn TOEIC 700 với nói tốt”, “Tớ muốn xem phim mà không cần
phụ đề”. Thế nào là nói trôi chảy? Trong lĩnh vực nào? Bao lâu thì bạn đạt
được mục tiêu? Bạn sẽ dùng cái tiếng Anh học được cụ thể vào việc gì? Với
đối tượng nào? Bạn có biết tại sao mình lại mong muốn đạt được mục tiêu
tiếng Anh không? Bạn có thật sự cần đạt được mục tiêu này không? Hay đấy
chỉ là học cho “bằng bạn bằng bè”? Đây là những câu hỏi mà thực sự bạn
cần phải hỏi chính mình khi thiết lập mục tiêu. Thậm chí, có cả một bộ câu

hỏi bài bản xác định mục tiêu học tiếng Anh mà tôi cần phải đưa cho bạn,
hướng dẫn bạn làm chi tiết thì sau đó, việc lên chiến lược học cụ thể mới
thích đáng và phù hợp được. Còn không, bạn sẽ bơi trong biển tài liệu, các
quảng cáo của các đơn vị đào tạo tiếng Anh, các lớp học mà không biết rồi
sẽ đi đâu, về đâu. Cốt tuỷ sau tất cả, bạn phải biết làm thế nào để TỰ HỌC
hiệu quả!

1.3 Đằng sau mong muốn học tiếng Anh là điều gì?
Có vẻ như đây là câu hỏi chung cho gần như hầu hết các mong muốn của
con người. Ngày xưa thì chỉ cần “ăn no mặc ấm”, thời trước khi đất nước
mới cải cách và phát triển lên thì chúng ta muốn “ăn ngon mặc đẹp”, còn
thời nay, cái gì cũng được chọn lựa kĩ lưỡng, hay chính là “ăn tinh mặc
mốt”. Tôi phát hiện ra là điều mà bạn thật sự cần (need) thì nó khác xa với
điều bạn muốn (want). Nhu cầu thì ít nhưng mong muốn thì vô biên, không
biết đâu mà lần.
Đằng sau tất cả mong muốn đó chính là mong muốn được hạnh phúc,
thành công và muốn được ghi nhận. 100 người học tiếng Anh thì may ra 4, 5
người giỏi và làm nên cơm nên cháo với cái thứ tiếng mà họ học được.
Không chỉ tiếng Anh mà các lĩnh vực khác trong xã hội cũng vậy, bây giờ
thời đại thông tin bùng nổ, chẳng có gì gọi là “bí quyết”, hay “bí mật” nữa.
Tôi rất thích câu này: “Nếu cả thế giới chọn bạn mà bạn không chọn bạn
thì cũng là chưa đủ. Nếu cả thế giới không ai chọn bạn mà chỉ mình bạn
chọn bạn thì cũng đã là quá đủ rồi”. Tôi đang muốn nói điều gì? Bạn muốn
học Tiếng Anh để có nhiều tiền hơn, nhiều người bạn hơn, mở mang tầm
mắt và thành công hơn. Đó là nhu cầu chính đáng, nhưng hãy chỉ nhìn lại
bạn trong một giây phút, rằng bạn có đang chấp nhận và yêu thương chính
con người ngay lúc này của bạn không, khi mà bạn chưa giỏi tiếng Anh?
Nếu câu trả lời là không thì cho dù sau khi bạn có nói tiếng Anh siêu hơn
Obama đi chăng nữa thì bạn cũng chẳng hề hài lòng với chính mình đâu! Bởi
vì tất cả chúng ta có là ngay lúc này, ngay hôm nay (the present). Ngày hôm
nay đến ngày mai sẽ trở thành quá khứ, ngay giây phút tôi kết thúc viết hết
chương sách này thì tôi cũng không thể lấy lại những khoảnh khắc viết
những dòng này. Vậy nếu ngay bây giờ bạn không hài lòng và công nhận
con người của chính bạn, thì câu hỏi đặt ra là ĐẾN BAO GIỜ? Khoan, bạn
không cần trả lời tôi. Hãy suy nghĩ về điều đó! Khi trả lời được rồi, lúc ấy,
bạn đã sẵn sàng để học tiếng Anh một cách đầy nhẫn nại và bạn sẽ vô cùng
tận hưởng hành trình thú vị này, chứ không còn hỏi: “Còn bao xa nữa thì tới
nơi?”

Chương 2: Nên Bắt Đầu Từ Đâu?
2.1. Những hiểu lầm tại hại về việc học phát âm
Bị mất gốc, hay không mất gốc thì nên bắt đầu từ đâu cho hiệu quả? Thực
ra các bạn đều biết rõ câu trả lời nhưng chưa chịu suy nghĩ một chút để rõ
ràng. Theo nhiều nhận định của nhiều người nước ngoài thì học tiếng Việt
với họ là một trong những ngôn ngữ khó nhất thế giới! Vậy thì tại sao chúng
ta lại có thể nghe nói đọc viết thứ tiếng này mà không có một chút khó khăn
nào nhỉ?
Bạn không cần phải phức tạp hoá mọi chuyện, hãy coi tiếng Anh như một
thứ ngôn ngữ thôi (thậm chí theo nghiên cứu thì tiếng Anh dễ học hơn tiếng
Việt rất nhiều). Ngay từ khi còn nhỏ, chúng ta tiếp nhận ngôn ngữ thông qua
đôi tai của mình, đó là tập hợp những âm thanh được phát ra. Đúng vậy,
chúng ta phải bắt đầu huấn luyện đôi tai của mình trước!
Và bạn cần bắt đầu nghe người bản xứ đọc từng từ một, nói cách khác,
bạn cần mở phần mềm từ điển lên và hễ tra từ nào, bạn bấm vào phần
speaker để nghe xem một từ được đọc như thế nào. Đi liền với cách đọc của
một từ là phiên âm của từ đó (được viết ngay bên cạnh), được viết bằng chữ
Latin. Ví dụ: foremost /ˈfɔːməʊst/. Thực ra bảng Phiên âm Quốc tế (IPA)
không có nhiều lắm, bạn hoàn toàn có thể tự ghi nhớ được các mẫu tự này để
biết cách đọc TẤT CẢ các từ mà không phụ thuộc vào thầy cô giáo (trên
95% các thầy cô dạy Tiếng Anh phát âm chưa chuẩn). Có thể mình sẽ làm
một bộ video hướng dẫn các bạn đọc Bảng kí hiệu Phiên âm quốc tế để các
bạn có thể tự học được ở nhà mà không phải chi đến vài triệu đồng cho một
khoá học Phát âm ở các đơn vị đào tạo Tiếng Anh. Hoặc bạn cũng có thể lên
mạng tìm kiếm, việc của mình là chỉ cho các bạn cái gì nằm ở đâu, để các
bạn phân loại tài liệu và bắt đầu hành trình của mình.

2.2. “Cảm âm” trước khi bạn tập phát âm
“Cảm âm là gì?”. Đây là một khái niệm tôi đưa ra để phá bỏ cái suy nghĩ
sai lầm của nhiều bạn là học phát âm thì phải cố luyện từng âm đơn lẻ. Cảm
âm là khả năng nhận thức rõ được các âm nào đang được phát lên trong cả
một câu nói. Hệ thống âm thanh trong tiếng Việt và tiếng Anh khác nhau
cũng tương đối, có những từ trong tiếng Anh bạn không biết cách đọc nhưng
lại lấy âm tiếng Việt ra để đọc thay là hoàn toàn sai lầm. Âm điệu trong hai
thứ tiếng này cũng rất khác nhau. Một từ tiếng Anh có trọng âm, nghĩa là âm
được đọc to và nhấn mạnh hơn so với những âm còn lại. Một từ tiếng Anh có

thể có 2 âm tiết (English), 3 âm tiết (banana), 4 hay thậm chí 5 âm tiết
(pronunciation). Tiếng Anh giống như âm nhạc, khi một câu tiếng Anh vang
lên thì nó giống như một câu hát vang lên vậy, có âm trầm âm bổng, luyến
láy. Ví dụ: “I really want to master English pronunciation” (14 âm tiết). Âm
điệu và cách nói trong thực tế còn có sự thay đổi do có sự biến âm (đọc
không giống từ điển), nuốt âm (bị mất âm tiết), chưa kể đến tốc độ nói trong
thực tế của người bản xứ cũng là một rào cản khiến bạn thấy rằng “toàn từ
học rồi mà vẫn không hiểu người ta nói gì”. Chính vì vậy, bạn cần phải bắt
đầu nghe thật nhiều để “quen tai” trước khi bắt tay vào học.
Nên chọn Anh – Anh hay Anh – Mỹ? Đây cũng là một câu hỏi của rất
nhiều người khi mới bắt đầu học. Nếu tập nói, bạn chỉ cần phát âm chuẩn
theo từ điển, đủ để người đối diện hiểu bạn. Còn tài liệu học, bạn có thể bắt
đầu từ Anh – Anh vì giọng này không có nhiều biến âm và nuốt âm như Anh
– Mỹ. Hoặc bạn cũng có thể kết hợp học tài liệu theo cả hai giọng này (ở tốc
độ chậm). Tuy nhiên, tiếng Anh hiện nay được sử dụng bởi nhiều quốc gia
khác nhau nên sẽ có nhiều giọng khác nhau như Anh Sing, Anh Ấn, Anh
Malay, Anh Hàn,… Khi đã qua giai đoạn đầu rồi thì bạn có thể bắt đầu nghe
các giọng khác tuỳ vào nhu cầu công việc của mình bởi có thể bạn sẽ tham
gia một hội nghị nào đó mà thành viên các nước đến từ các quốc gia khác
nhau. Khi bạn đã xác định rõ mục tiêu học tập để làm gì thì lựa chọn không
có nhiều khó khăn nữa. Quan trọng là, xắn tay áo lên và học thôi!

2.2. “Cảm âm” trước khi bạn tập phát âm
“Cảm âm là gì?”. Đây là một khái niệm tôi đưa ra để phá bỏ cái suy nghĩ
sai lầm của nhiều bạn là học phát âm thì phải cố luyện từng âm đơn lẻ. Cảm
âm là khả năng nhận thức rõ được các âm nào đang được phát lên trong cả
một câu nói. Hệ thống âm thanh trong tiếng Việt và tiếng Anh khác nhau
cũng tương đối, có những từ trong tiếng Anh bạn không biết cách đọc nhưng
lại lấy âm tiếng Việt ra để đọc thay là hoàn toàn sai lầm. Âm điệu trong hai
thứ tiếng này cũng rất khác nhau. Một từ tiếng Anh có trọng âm, nghĩa là âm
được đọc to và nhấn mạnh hơn so với những âm còn lại. Một từ tiếng Anh có
thể có 2 âm tiết (English), 3 âm tiết (banana), 4 hay thậm chí 5 âm tiết
(pronunciation). Tiếng Anh giống như âm nhạc, khi một câu tiếng Anh vang
lên thì nó giống như một câu hát vang lên vậy, có âm trầm âm bổng, luyến
láy. Ví dụ: “I really want to master English pronunciation” (14 âm tiết). Âm
điệu và cách nói trong thực tế còn có sự thay đổi do có sự biến âm (đọc
không giống từ điển), nuốt âm (bị mất âm tiết), chưa kể đến tốc độ nói trong
thực tế của người bản xứ cũng là một rào cản khiến bạn thấy rằng “toàn từ
học rồi mà vẫn không hiểu người ta nói gì”. Chính vì vậy, bạn cần phải bắt

đầu nghe thật nhiều để “quen tai” trước khi bắt tay vào học.
Nên chọn Anh – Anh hay Anh – Mỹ? Đây cũng là một câu hỏi của rất
nhiều người khi mới bắt đầu học. Nếu tập nói, bạn chỉ cần phát âm chuẩn
theo từ điển, đủ để người đối diện hiểu bạn. Còn tài liệu học, bạn có thể bắt
đầu từ Anh – Anh vì giọng này không có nhiều biến âm và nuốt âm như Anh
– Mỹ. Hoặc bạn cũng có thể kết hợp học tài liệu theo cả hai giọng này (ở tốc
độ chậm). Tuy nhiên, tiếng Anh hiện nay được sử dụng bởi nhiều quốc gia
khác nhau nên sẽ có nhiều giọng khác nhau như Anh Sing, Anh Ấn, Anh
Malay, Anh Hàn,… Khi đã qua giai đoạn đầu rồi thì bạn có thể bắt đầu nghe
các giọng khác tuỳ vào nhu cầu công việc của mình bởi có thể bạn sẽ tham
gia một hội nghị nào đó mà thành viên các nước đến từ các quốc gia khác
nhau. Khi bạn đã xác định rõ mục tiêu học tập để làm gì thì lựa chọn không
có nhiều khó khăn nữa. Quan trọng là, xắn tay áo lên và học thôi!

2.3. Sao phải xấu hổ?
Nếu bạn thắc mắc vì sao trẻ con học ngoại ngữ nhanh hơn và tốt hơn
chúng ta thì lí do duy nhất là trẻ con không sợ gì cả, còn người lớn thì sợ sai,
hay XẤU HỔ, sợ bị phán xét. Nếu bạn bỏ được cái rào cản mình nói tiếng
Anh sao nghe nó “kì cục” đi thì bạn sẽ tiến nhanh hơn rất nhiều đấy. Còn
làm thế nào bỏ được thì chắc mình sẽ kể cho bạn câu chuyện của mình ở một
dịp khác nhé. Nó giống như bây giờ bạn thử mở youtube lên và nghe tiếng
Thái vậy, bạn sẽ ôm bụng cười sái quai hàm cho xem, vì âm tiếng Thái
không có trong bộ lưu trữ của bạn, âm thanh phát lên nghe rất là buồn cười.
Tiếng Anh cũng y hệt vậy, hồi mình mới luyện nói tiếng Anh cảm giác mình
hơi “điều điệu”, nghe cứ là lạ. Điều này dễ hiểu thôi vì chúng ta quen nghe
tiếng mẹ đẻ trong nhiều năm. Chính vì vậy, bạn sẽ cần một khoảng thời gian
để “cảm âm” và quen dần với âm điệu của thứ ngôn ngữ tuyệt vời này.
Tưởng tượng mà xem, khi nói được tiếng Anh bạn sẽ cảm thấy như mình
đang hát một bài hát từ trái tim đó. Let's start together!

Chương 3: Học Nghe Bài Bản
3.1 Khả năng nghe hiểu là gì
Theo nhận định của tôi, khả năng nghe hiểu (listening comprehension) là
khả năng khi nghe một đoạn audio bằng Tiếng Anh hay người nước ngoài
nói bạn hiểu được người bản địa nói cái gì, hiểu trực tiếp bằng tiếng Anh và
không thông qua dịch tiếng Việt trong đầu và có thể phản xạ trả lời ngay tức
thì (nếu là hội thoại), có thể tóm tắt lại ý chính (nếu là tin tức, khoa học), có
thể ghi chú lại theo cách hiểu của mình bằng tiếng Anh (nếu là bài giảng).
Khi nghe một đoạn tiếng Anh, có những trường hợp sau xảy ra:
• Nghe không hiểu gì (trình độ zero)
• Nghe câu được câu chăng, có từ nghe được có từ không nghe được
• Nghe được cả câu nhưng không hiểu nghĩa của câu đó
• Nhiều chỗ không nghe được nhưng khi nhìn text thì toàn từ mình học rồi
• Nghe cả đoạn hiểu nhưng không biết ý chính là gì
• Nghe tin tức, xem phim để học tiếng Anh nhưng không hiểu gì Bạn
thuộc trường hợp nào ở trên? Hãy tự phân loại nhé! :D

3.2 Trình tự lu...